تبلیغات
بیمارستان منتصریه مشهد - سوالاتی در مورد پیوند کلیه
تاریخ : 1391/03/28 | 04:14 ب.ظ | نویسنده : بارزان جماران

پیوند كلیه :

با پیشرفت ها و موقعیت های حاصله در پیوند كلیه هم اكنون پیوند كلیه بطور گسترده به عنوان بهترین شیوه درمان در اكثر بیماران با نارسایی مزمن كلیه تلقی می شود.
پیوند كلیه موجب بازگشت بیمار به زندگی عادی خود شده ، اما این شیوه درمان برای همه بیماران مناسب نیست با پزشك خود مشورت كنید تا مطمئن شوید پیوند كلیه برای شما روش مناسبی است یا خیر؟

                               ادامه مطلب

عوامل موثر در انتخاب پیوند كلیه :

* سلامت عمومی
* سابقه بیماری قلبی
* چاقی
* سابقه مشكلات سیستم گردش خون
* عوامل احساسی / روانی
* شواهدی مبنی بر این كه فرد پذیرش لازم در مصرف داروهای پس از پیوند را نداشته باشد.

انواع پیوند :

2 نوع پیوند كلیه وجود دارد :
- پیوند از اهداء كننده زنده
- پیوند از شخصی كه بطور ناگهانی فوت كرده باشد كه همان اهداء كننده جسد یا مرگ مغزی است .

پیوند كلیه از اهداء كننده زنده چیست ؟

در این نوع پیوند یك كلیه از یك اهداء كننده زنده كه معمولاً خویشاوند است به شما پیوند زده می شود . اهدا كننده باید گروه خون یكسان و نوع بافت منطبق با فرد گیرنده داشته باشد.
مناسب ترین افراد : اعضاء درجه اول خانواده / خصوصاً برادران و خواهران هستند. اهداء كننده باید در سلامت كامل باشد تا بتواند بعدها در زندگی خود با یك كلیه زندگی عادی داشته باشد .

آزمون هایی كه جهت تائید سلامت اهدا كننده انجام می گیرد :

- سابقه طبی و معاینه بالینی كامل
- رادیوگرافی قفسه سینه (عكس قفسه سینه)
- نوار قلب
- آزمون های خونی و ادرار
- سونوگرافی و آنژیوگرافی كلیه
- مصاحبه روان پزشك
اگر كلیه مناسب و اهداء كننده سالم باشد زمانی برای پیوند تعیین می شود .

پیوند از اهداء كننده جسد چیست؟

در پیوند كلیه از جسد ،‌یك کلیه سالم از فردی كه فوت كرده است به شما پیوند زنده می شود . پس از انجام یكسری آزمایشات ، در لیست انتظار پیوند قرار می گیرید تا نوبت شما و كلیه منطبق با شما از نظر بافتی پیدا شود. انجام پیوند منوط به رضایت خانواده متوفی دارد .

آزمون های انطباق بافتی : (بافت)

انطباق بافت مهم ترین عامل در پذیرش یا رد پیوند كلیه است . در هر نوع پیوند كلیه گروه خونی اهداء كننده باید با گروه خونی گیرنده سازگار باشد. در صورتی كه گروه های خونی سازگار باشد آزمون دیگری بنام تعیین بافت انجام می گیرد . این آزمون شباهت های ژنتیكی بافت اهداء كننده و گیرنده را قطعی می كند. قبل از پیوند كمی از خون شما و خون اهداء كننده با هم مخلوط می شود به این آزمون cross-match گویند . این آزمون به این معنی انجام می شود كه مطمئن شویم هیچ ماده ای در خون بنام آنتی بادی سیتوتوكسیك وجود ندارد كه موجب پس زدن كلیه پیوندی شود .

Crass-match مثبت :

به این معنی است كه اهداء كننده (زنده یا جسد) با شما از نظر بافتی سازگار نیست در زمانی كه شما در لیست انتظار پیوند هستید در مقاطع زمانی مختلف یك نمونه خون شما گرفته می شود تا سطح آنتی بادی های سیتوتوكسیك را تعیین كنند . این سطوح در زمان های مختلف تغییر كرده و قابلیت شما را در پذیرش پیوند قرار می دهد .

جراحی پیوند كلیه :

جراحی پیوند كلیه معمولاً 4-2 ساعت بطور می كشد كلیه و حالب جدید در قسمت پایینی شكم و نزدیك كشاله ران كاشته می شود و به عروق خونی و مثانه متصل شده و یك سوند برای چند روز در مثانه گذاشته می شود تا ادرار تولید شده توسط كلیه جدید خارج كند . گاهی اوقات یك لوله تخلیه كننده (سوند یا درن) را هم در نزدیكی كلیه پیوندی می گذارند تا ترشحات را تخلیه كند . در بعضی موارد شما پس از پیوند به چند جلسه دیالیز نیاز دارید تا كلیه جدید شروع به كار كند . كلیه های شما برداشته نمی شود مگر این كه بطور مزمن عفونی باشد و یا این كه خیلی بزرگ شده و فضای كافی برای كلیه جدید وجود نداشته باشد .

پیوند كلیه :

مزایا:

- رهایی از انجام دیالیز مكرر
- محدودیت ها در رژیم غذایی برداشته می شود .
- افزایش توان و انرژی
- بازگشت به زندگی عادی

محدودیت ها :

- ضرورت استفاده از داروهای جلوگیری كننده از رد پیوند كه ممكن است عوارض جانبی داشته باشد.
- نگرانی از پس زدن كلیه
- افزایش احتمال بروز عفونت و انواع خاصی از سرطان
آزمون های تشخیصی متعددی پس از پیوند و قبل از ترخیص انجام می گیرد تا از سلامت و عملكرد مطلوب كلیه اطمینان حاصل شود . این آزمون ها شامل آزمون های خونی/ سونوگرافی/ اسكن كلیه است .

پس زدن پیوند چیست؟

پس زدن پیوند وقتی اتفاق می افتد كه بدن كلیه پیوندی را غیر خودی تشخیص داده و سیستم ایمنی خود را برای جنگیدن علیه آن فعال می كند . پس زدن پیوند ممكن است در هر شرایطی و زمانی رخ دهد اما بطور شایع در ماه های اول پس از پیوند دیده می شود . از داروهای مختلف به صورت تنها یا با سایر داروها برای جلوگیری از رد پیوند و مهار سیستم ایمنی استفاده می شود به هر حال حتی با مصرف این داروها هم پس از پیوند رد كلیه پیوندی توسط بدن دیده می شود كه با آزمون های خونی تشخیص داده شده و با تجویز داروهای كوتاه مدت اختصاصی درمان می شود . پس زدن كلیه در بسیاری از موارد با موفقیت قابل درمان است .

علایم پس زدن پیوند كلیه :

- كاهش ادرار و یا قطع جریان ادرار 24 ساعته
- افزایش تورم مچ پا
- درد در منطقه پیوند
- تب
- احساس ناخوشی
- افزایش فشار خون و افزایش وزن بیش از 2 كیلو در هفته
- افزایش سطح كراتینین خون
- سفتی و قرمزی در منطقه پیوند
با دیدن هر كدام از علایم فوق سریعاً به پزشك خود مراجعه كنید .

موفقیت در پیوند :

میزان موفقیت در پیوند در كل بسیار خوب است . پیوند كلیه در جسد موفقیت 80 تا 85 درصد در سال اول دارد این امر به آن معنا است كه پس از یك سال از پیوند 80 تا 85 كلیه از هر 100 كلیه پیوندی هنوز سالم بوده و عملكرد مطلوب دارد . موفقیت پیوند كلیه از اهداء كنندگان زنده 95 تا 90 درصد است . مشكل است بتوان گفت یك كلیه پیوندی تا چه مدت دوام خواهد داشت زیرا عوامل متعددی در این موضوع تأثیر گذار است . بعضی كلیه ها تا 25 سال هم دوام و عملكرد داشته و اگر كلیه پیوندی ازكار بیفتد شما به دیالیز بر می گردید . كلیه پیوندی ممكن است خارج نشود هم چنین ممكن است پس از مدتی و در صورت صلاحدید پزشكتان برای انجام پیوند دیگر واجد شرایط باشد .

زندگی پس از پیوند كلیه :

پس از پیوند كلیه ، شما تا حد بالایی به زندگی عادی خود بر می گردید و تا زمانی كه داروهای خود را بطور صحیح و به موقع و براساس تجویز پزشك مصرف كنید دیگر به دیالیز نیاز ندارد .

استراحت و ورزش :

شما به استراحت كافی پس از پیوند نیاز دارید زیرا شما به سادگی ممكن است احساس خستگی كنید . كه این ناشی از جراحی پیوند و اقامت شما در بیمارستان است . مطمئن شوید كه توان شما با استراحت كافی برخواهد گشت .

فعالیت های مجاز پس از پیوند كلیه :

راهپیمایی – شنا – دوچرخه سواری – تنیس
در مراحل اولیه پس از پیوند پیاده روی بهترین ورزش است . شما همچنین می توانید كارهای سبك خانه را انجام دهید اما باید از جابجایی هرگونه اشیاء سنگین تا حداقل 2 ماه پس از پیوند اجتناب كنید . قبل از انجام هرگونه ورزش سنگین با پزشك خود مشورت كنید !

موارد قابل توجه پس از پیوند :

پروتئین : یك مغذی مهم در ساخت / نگهداری و ترمیم سلول های بدن پس از جراحی پیوند است . در طی 2 تا 3 ماه اول پس از پیوند مختصراً به پروتئین بیشتری در برنامه غذایی خود احتیاج دارد .
چربی : سطح كلسترول خون شما ممكن است پس از پیوند افزایش یابد و داروهای مهار ایمنی در این افزایش نقش دارند كه با روش ها زیر می توان سطح كلسترول را كاهش داد:
- كاهش وزن
- كاهش چربی غذا (مصرف غذاهای كم چرب)
- مصرف دارو ( در صورتی كه تغییر در رژیم غذایی سطح كلسترول خون شما را پایین نیاورد)
سدیم : داروهای مهار سیستم ایمنی موجب افزایش فشار خون پس از پیوند می شوند كه برای كاهش فشار خون باید رژیم غذایی كم نمك داشته باشید .
پتاسیم : تا زمانی كه كلیه جدید شما خوب كار كند قادر به دریافت مقدار طبیعی پتاسیم در رژیم غذایی خود هستید . به هر حال داروهای مهار سیستمی ایمنی گاهی موجب افزایش پتاسیم خون می شوند كه در این زمان نیاز به محدود كردن پتاسیم دریافتی هستید (اجتناب از خوردن مواد حاوی پتاسیم مانند: موز- مركبات و ...)
كلسیم و فسفر: پس از پیوند دیگر نیازی به محدودیت دریافت فسفر و یا استفاده از داروهای متصل شونده و دفع كننده فسفر نخواهید داشت. در واقع مصرف كافی فسف و كلسیم مهم بوده و منابع اصلی این مواد معدنی شیر و لبنیات هستند .
مایعات : تا زمانی كه كلیه جدید خوب كار كند نیازی به محدودیت مصرف مایعات ندارید در واقع شما باید مقادیر زیادی مایع جهت عملكرد بهتر كلیه جدید بنوشید .

كار و شغل :

زمان بازگشت شما به شغل و حرفه تان بستگی به نوع كار و سرعت بهبودی شما دارد . در این خصوص باید با پزشك خود مشورت كنید .

روابط جنسی:

مقاربت ضرری برای كلیه پیوندی ندارد . بنابراین هر موقع كه مایل باشید می توانید این كار را انجام بدهید . پس از پیوند شما انرژی بیشتری دارید چرا كه اورمی و كم خونی شما رفع شده است . گاهی اوقات داروهایی كه برای درمان افزایش فشار خون بكار می روند می توانند میل و توانایی جنسی مردان را كاهش دهد در این صورت با پزشك خود مشورت كنید تا داروی شما را تغییر دهد . گاهی اوقات خانم ها در مقاربت احساس درد دارند كه در هر صورت اگر مشكل بوجود آمد با پزشك خود مشورت كنید .

بچه دار شدن (حاملگی) :

خانم هایی كه پیوند می شوند توانایی باروری خود را دوباره بدست می آورند به هر حال حاملگی موجب تحمیل كار بیشتر به كلیه شما می شود . اكثر پزشكان توصیه می كنند حاملگی را یك تا 2 سال پس از پیوند به تعوی بیاندازید تا شرایط كلیه پیوندی تثبیت شود . بعضی داروهای مهار سیستم ایمنی مانند مایكوفنولات مفتایل (سل پست) می تواند برای حاملگی و جنین خطرناك باشد قبل از اقدام به بارداری با پزشك خود مشورت كنید . بیماران از هر دو جنس كه از نظر روابط جنسی فعال بوده ولی مایل به بچه دار شدن نیستند بهتر است از یكی از روش های پیشگیری استفاده كنند كه در این مورد نیز حتماً با پزشك خود صحبت كنند.

توصیه های سلامتی :

- در زمان نشتن در ماشین از كمربند ایمنی استفاده كنید .
- از مواجهه طولانی مدت با آفتاب خودداری كنید زیرا ادرارهای مهار ایمنی پوست را مستعد سرطان و آسیب می سازنند. از كرم های ضد آفتاب با SPF 15 یا بالاتر استفاده كنید .
- هر گونه خونریزی غیر معمول / تب/ گلودرد / سرماخوردگی / آنفولانزا/ اسهال و استفراغ را سریعاً به پزشك خود اطلاع دهید .
- از مصرف داروهایی كه از داروخانه تهیه نمی شوند و نیز داروهای گیاهی اجتناب كنید زیرا این داروها ممكن است به كلیه شما آسیب برسانند .
- هرگونه داروی مصرفی باید زیر نظر پزشك معالج شما باشد .
- انجام ورزش های سبك / رژیم غذایی كم چرب وكم نمك/ رعایت نكات بهداشتی/ الزامی است




طبقه بندی: پیوند کلیه،
برچسب ها: پیوند کلیه، پیونداعضا، مرگ مغزی، بیبیمارستان منتصریه مشهد، مایكوفنولات مفتایل، Crass-match، آنژیوگرافی كلیه،

پیچک